Teknoloji devlerinin yapay zeka altyapısı için gerçekleştirdiği 500 milyar dolarlık borçlanma dalgası finansal piyasalarda tartışma yaratırken, Capital Economics bu durumun Hazine tahvilleri üzerindeki etkisinin sınırlı olduğunu savunuyor.
AYTUN MEDYA Editörlüğü2 dk okuma


Dünyanın en büyük teknoloji şirketleri, yapay zeka yarışında rekabet avantajını korumak amacıyla nakit rezervlerinin ötesine geçerek yoğun bir borçlanma sürecine girdi. Google, Meta, Amazon ve Microsoft gibi devlerin öncülük ettiği bu eğilim, 2024 yılında neredeyse sıfır seviyesindeyken, Ocak ayından bu yana geçen dokuz aylık süreçte yaklaşık 500 milyar dolarlık bir borçlanma hacmine ulaştı. Post Oak Group kıdemli başkan yardımcısı Chris Della Fave, yapay zeka odaklı borçlanmanın toplam kurumsal tahvil ihracı içindeki payının iki yıl önce yüzde 4 seviyesindeyken, bugün yüzde 25’e yükseldiğini belirterek, bu durumu daha önce görülmemiş bir gelişme olarak nitelendirdi.
Söz konusu borçlanma dalgası, teknoloji şirketlerinin sunduğu faiz oranlarını da yukarı çekti. Meta gibi köklü şirketler dahi yıllık yüzde 7’nin üzerinde faiz teklif etmek zorunda kalırken, bulut veri merkezi uzmanı daha riskli şirketlerde bu oran yüzde 9’un üzerine çıktı. Analistler, bu borçlanma hızının 19. yüzyıldaki demiryolu yatırımlarını veya ABD kablo operatörlerinin internet altyapısı için yaptığı borçlanmaları geride bırakmasının beklendiğini ifade ediyor. Goldman Sachs ise yapay zeka şirketlerinin toplam borçlanmasının 2027 yılına kadar 1,2 trilyon dolara ulaşacağını öngörüyor.
Capital Economics tarafından yapılan analiz, son dönemdeki ABD Hazine tahvili satışlarının temelinde yapay zeka kaynaklı borçlanmadan ziyade, değişen kısa vadeli faiz beklentilerinin yattığını ortaya koyuyor. Ekonomist James Reilly, Haziran 2007 zirvelerine yaklaşan getiri seviyelerini, yükselen petrol fiyatları ve ekonomideki güçlü seyre bağlıyor. Reilly, Fed’in sıkılaştırma politikasının piyasa beklentilerinden daha az agresif olacağı öngörüsüyle, 10 yıllık Hazine tahvili getirisinin 2027 sonuna kadar yüzde 4,25 seviyesine gerileyeceğini tahmin ediyor.
Buna karşın, piyasadaki bazı uzmanlar farklı bir tablo çiziyor. Siebert Financial yatırım yöneticisi Mark Malek, yatırımcıların ABD Hazine bonosu yerine Microsoft gibi şirketlerin tahvillerini tercih etmesinin Washington’ın borçlanma maliyetlerini artırdığını belirtiyor. Şu anda yüzde 5,30’un üzerinde seyreden ve 2002 yılından bu yana en yüksek seviyesine ulaşan 10 yıllık ABD Hazine tahvili faizi, mortgage ve otomobil kredileri gibi birçok finansal ürünü doğrudan etkiliyor. Ayrıca, hedge fonların 2025 sonu itibarıyla dolaşımdaki Hazine bonoları içindeki payının gerilemesi de piyasa oynaklığını artıran bir unsur olarak öne çıkıyor.
Uzmanlar, yapay zeka yatırım döngüsünün 2000 yılındaki dot-com balonuna benzer bir risk taşıyıp taşımadığını sorguluyor. Mark Malek, projelerdeki gecikmelerin veya gelir büyümesindeki beklenti altı sonuçların finansal piyasalarda ciddi bir şoku tetikleyebileceği uyarısında bulunuyor. İngiltere Merkez Bankası Finansal Politika Komitesi de Eylül ayı sonunda yaptığı açıklamada, yapay zeka benimsenme hızına ilişkin endişelerin kazanç beklentilerini olumsuz etkilemesi durumunda sert bir düzeltme riskinin sürdüğünü vurguladı. Temmuz ayında teknoloji ağırlıklı Nasdaq endeksinde yaşanan hareketlilik, bu şüphelerin piyasa üzerindeki etkisini somutlaştırdı.
Chris Della Fave ise savaş ve petrol fiyatlarındaki istikrara rağmen, yapay zeka borçlanmasının yarattığı yapısal baskı nedeniyle tahvil getirilerindeTAHVİL & BONOEkonomi SözlüğüGösterge Tahvil FaiziHazine'nin ihraç ettiği ve ikincil piyasada en yüksek işlem hacmine sahip 2 veya 10 yıllık devlet iç borçlanma senedinin bileşik getirisidir.▲ Yükselirse: Piyasanın gelecekteki enflasyon ve faiz beklentisi yükselmiştir; mevcut tahvil fiyatları düşer.▼ Düşerse: Tahvillere talep artmıştır; orta-uzun vadeli enflasyon ve faiz beklentileri gerilemektedir. dramatik bir düşüş beklemediğini ifade ediyor. Öte yandan Capital Economics, yapay zeka kaynaklı borçlanmanın medya haberlerinin öne sürdüğünden daha az yukarı yönlü baskı yarattığını ve değişen para politikası beklentilerinin bu etkiyi dengeleyeceğini savunuyor. Sonuç olarak, küresel finans sisteminde yapay zeka yatırımları ile geleneksel borçlanma araçları arasındaki denge, hem teknoloji şirketlerinin performansına hem de merkez bankalarının faiz kararlarına bağlı olarak yeniden şekillenmeye devam ediyor.
İnteraktif Hesaplama · Kişisel Makro Etki Simülatörü
Kendi bütçe veya işletme büyüklüğünüzü seçerek makroekonomik değişimlerin aylık/yıllık matematiksel yansımasını simüle edin.
₺342.800
Referans kur: 34.28 ₺
+₺34.280
Yeni toplam: ₺377.080
+2.5 puan
TCMB tarihsel %25 kur geçişkenliği katsayısı ile
* Bu simülasyon yalnızca finansal okuryazarlık ve makroekonomik etki analizi amaçlıdır; SPK mevzuatı kapsamında yatırım veya kredi tavsiyesi niteliği taşımaz.
Nedensellik & Yayılım Zinciri · Ekonomik Dalga Haritası
Bir ekonomik kararın veya verinin piyasalara, sektörlere ve hanehalkına hangi sırayla yayıldığını görmek için dalga halkalarına tıklayın.
Merkez Bankası bir hafta vadeli repo faizi ve depo ihaleleriyle bankalararası para piyasasında TL fonlama maliyetini belirler.
SERİ DOSYA · SERMAYE PİYASALARI · Semafor / The Economist Standardı
BIST 100 endeksi, 2 ve 10 yıllık gösterge tahvil getirileri ile Türkiye 5 yıllık CDS priminin son 6 aylık kronolojik seyri.
Dış finansman dengesindeki iyileşme ülke risk priminin 300 baz puanın altında kalıcılaşmasını sağladı.
Dezenflasyon beklentisiyle uzun vadeli Hazine tahvillerinde getiri eğrisi aşağı yönlü hareket etti.
Enerji dışı cari dengedeki güçlü görünüm döviz likiditesini ve rezerv kalitesini destekledi.
Bankacılık sektörü ve kurumsal fonların tahvil talebiyle borçlanma maliyetleri dengelendi.
Bütçe disiplini ve cari açık/GSYH oranındaki düşüş hedefleri uluslararası yatırımcı sunumlarında öne çıktı.
Borsa İstanbul'da şirket finansalları ve yıl sonu para politikası beklentileri fiyatlamaların ana eksenini oluşturuyor.
Bu Dosyadaki Bağlantılı Haberler
Şeffaflık · Rakam Röntgeni & Çoklu Perspektif
Bu haber yapay zekâ desteğiyle, aşağıdaki birincil kaynaklardaki bilgilere dayanılarak hazırlanmış ve editoryal doğrulama kurallarından (`claims_checked`) geçirilmiştir.
Rakam 10
Rakam 1200000000000
Rakam 19
Rakam 2000
Rakam 2002
Rakam 2007
Rakam 2024
Rakam 2025
Rakam 2027
Rakam 25
Rakam 4
Rakam 4.25
Rakam 5.3
Rakam 500000000000
Rakam 7
Rakam 9
Silikon Vadisi, Kaliforniya'nın servet vergisini ortadan kaldırmak için büyük harcama yaptı ancak yeni gelen Demokratlar ulusal bir mücadele izliyor.