Avrupa Birliği'nden dört aday ülke için yeni genişleme yol haritası

Avrupa Birliği (AB) Komisyonunun Genişlemeden Sorumlu Üyesi Marta Kos, 4 Kasım 2026 tarihinde Avrupa Parlamentosu (AP) Dış İlişkiler Komitesinde 2026 Genişleme Paketini sundu. TRT Haber'in aktardığı bilgilere göre, AB Komisyonu son bir yılda üyelik yolunda en fazla ilerleme kaydeden Karadağ, Arnavutluk, Moldova ve Ukrayna için özel yol haritaları hazırladı. Bu belgeler, Karadağ için katılım antlaşması imzalanana kadar atılması gereken adımları, diğer üç ülke için ise gelecek bir yıl içerisinde ulaşılması hedeflenen kriterleri kapsıyor.

Kos, her ülkenin kendi reform performansına göre değerlendirileceğini ve üyelik koşullarının eksiksiz karşılanması gerektiğini vurguladı. Karadağ'ın 21 müzakere faslını geçici olarak kapattığını belirten Kos, kalan fasılların da yıl sonuna kadar kapatılabileceğini ifade etti. Katılım antlaşması üzerindeki çalışmaların başladığını belirten Kos, Karadağ'ın 2028 yılında AB'nin 28'inci üyesi olma yolunda ilerlediğini kaydetti. Arnavutluk'un ise temel konulardaki ara kriterleri karşılayarak dört faslı geçici olarak kapattığı, reformların sürmesi halinde 2027 sonuna kadar müzakereleri tamamlama hedefine ulaşabileceği belirtildi.

Moldova ve Ukrayna özelinde ise AB Komisyonu, kalan müzakere kümelerinin tamamını açmaya hazır olduklarını bildirdi. Moldova'nın 2028 başında müzakereleri tamamlaması için reform hızını artırması gerektiği, Ukrayna'nın ise hukukun üstünlüğü, demokratik kurumlar ve kamu yönetimi reformlarına odaklanması gerektiği ifade edildi. Kos, hukukun üstünlüğü, yargı bağımsızlığı ve basın özgürlüğünün tüm aday ülkeler için öncelikli olduğunu yineledi.

AB Komisyonu, aday ülkelerin üyelik öncesinde birlik ile daha fazla bütünleşmesini sağlamak amacıyla yeni bir kademeli entegrasyon modeli sundu. Bu modelin hem aday ülkelere hem de mevcut AB üyelerine ekonomik ve siyasi faydalar sağlayacağı öngörülüyor. 2027 yılının ilk çeyreğinde genişleme sürecindeki ülkelerle başlayacak görüşmelerde, mevcut tedbirlerin değerlendirilmesi ve yeni entegrasyon imkanlarının ele alınması planlanıyor.

Bu süreç, aday ülkelerin iç piyasalarının AB standartlarına uyumunu hızlandırarak doğrudan yabancı yatırımlar için daha öngörülebilir bir hukuki zemin oluşturmayı hedefliyor. Özellikle hukukun üstünlüğü ve yargı bağımsızlığına yapılan vurgu, yatırımcı güveni açısından kritik bir gösterge olarak değerlendiriliyor. Reformların başarıyla uygulanması, bu ülkelerin AB fonlarına erişimini ve ortak pazara entegrasyonunu doğrudan etkileyecek bir mekanizma olarak kurgulanıyor.

AB Komisyonu, genişleme sürecindeki diğer ülkeler için de değerlendirmelerde bulundu. Sırbistan'da ifade ve akademik özgürlük alanlarında gerileme yaşandığına dikkat çekilirken, Kuzey Makedonya'nın teknik ilerleme sağladığı ancak anayasa değişikliklerini tamamlaması gerektiği belirtildi. Bosna Hersek'te iktidar koalisyonunun işlerlik kazanamaması nedeniyle reformların geciktiği, Kosova'da ise kurumsal tıkanıklığın reformları aksattığı ifade edildi.

Gürcistan'ın üyelik sürecinin ise fiilen durduğu açıklandı. Kos, iktidar partisinin demokrasi ve hukukun üstünlüğü alanındaki adımlarının sürece zarar verdiğini, ancak yönetimin tutumunu değiştirmesi halinde AB yolunun açık olduğunu belirtti. Bu durum, genişleme sürecinin sadece teknik bir uyum değil, aynı zamanda demokratik değerler ve siyasi irade ile doğrudan bağlantılı bir süreç olduğunu ortaya koyuyor.