TCMB: Enflasyonun ana eğilimi ekimde yatay seyretti, iki grup belirleyici oldu

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), ekim ayına ilişkin fiyat gelişmeleri raporunda, tüketici fiyatlarının söz konusu ayda yüzde 2,58 oranında artış kaydettiğini açıkladı. Bu veriler ışığında yıllık enflasyon yüzde 29,77 seviyesinde gerçekleşerek görece yatay bir seyir izledi. TCMB, bu görünümün enflasyonun ana eğilimindeki gerilemeyi teyit ettiğini ve aylık ile üç aylık ortalamalar bazında yataya yakın bir seyir izlendiğini bildirdi.

Ekim ayındaki fiyat hareketlerinde enerji ve işlenmemiş gıda grupları belirleyici bir rol oynadı. Enerji fiyatları, küresel gelişmelerin etkisiyle akaryakıt, katı yakıt ve tüp gaz fiyatlarındaki yükselişin öncülüğünde yüzde 4,92 oranında artış gösterdi. İşlenmemiş gıda tarafında ise tarladan seraya geçiş sürecinin etkisiyle taze meyve ve sebze fiyatlarındaki artışlar dikkat çekti. Buna karşın, enerji ve gıda dışındaki gruplarda ılımlı bir görünüm korunmaya devam etti.

Üretici fiyatları tarafında ise ekim ayında yüzde 1,65 oranında bir artış yaşanırken, yıllık üretici enflasyonu yüzde 27,41 seviyesinde kalarak belirgin bir değişim göstermedi. TCMB bünyesinde takip edilen ana eğilim göstergelerinin üç aylık ortalaması yüzde 1,8 düzeyinde gerçekleşerek önceki dönemlere kıyasla değişim sergilemedi. Hizmet fiyatları ise ekim ayında yüzde 0,99 artarken, grubun yıllık enflasyonu 1,09 puan azalarak yüzde 36,56 seviyesine geriledi.

Enflasyonun alt kırılımları incelendiğinde, B endeksinin yıllık değişim oranı 0,54 puan azalarak yüzde 28,46'ya, C endeksinin yıllık değişim oranı ise 0,42 puan gerileyerek yüzde 28,28'e indi. Mevsimsellikten arındırılmış verilere göre, tüketici fiyatlarının aylık artışı gıda ve enerji fiyatlarının etkisiyle bir önceki aya kıyasla yükseldi. B endeksi aylık bazda değişim göstermezken, C endeksinde sınırlı bir düşüş kaydedildi.

Sektörel bazda hizmet grubunun yıllık enflasyona katkısı bir önceki aya göre 0,44 puan, alkol-tütün-altın grubunun katkısı ise 0,13 puan azaldı. Buna karşılık enerji grubunun katkısı 0,28 puan, temel mal grubunun katkısı 0,25 puan, gıda ve alkolsüz içecekler grubunun katkısı ise 0,08 puan artış gösterdi. Hizmet grubundaki tüm alt kalemlerde yıllık enflasyonun düşüş eğiliminde olması, fiyat baskılarının yönetilebilir düzeyde kaldığına işaret etti.

Kira fiyatları özelinde ise aylık artış yüzde 2,55 seviyesinde gerçekleşirken, yıllık kira enflasyonu gerileme eğilimini sürdürerek yüzde 39,71 seviyesine ulaştı. Ulaştırma hizmetlerinde fiyatlar aylık bazda yüzde 0,91 yükseldi. Bu artışta otobüs ve okul servisi ücretleri etkili olurken, hava yoluyla yurt dışı yolcu taşımacılığı ücretlerindeki gerileme yükselişi sınırlayan bir faktör oldu.

Ekonomim kaynaklı rapora göre, mevsimsel etkilerden arındırılmış temel mal fiyatları, talep koşullarının desteğiyle düşük seyrini korumaya devam etti. Aylık hizmet enflasyonu, öngörülerle uyumlu bir şekilde eylül ayına kıyasla yükselmiş olsa da, önceki aylarda gözlenen seviyelerin altında kalması dikkat çekti. Bu durum, hizmet sektöründeki fiyatlama davranışlarının ılımlılaştığına dair bir gösterge olarak değerlendirildi.

B endeksini oluşturan gruplar içerisinde fiyat artışları hizmet ve işlenmiş gıda kalemlerinde yükselirken, temel mallarda zayıflama gözlendi. TCMB, enerji ve gıda dışındaki gruplarda ılımlı görünümün korunmasının, enflasyonun ana eğilimindeki yatay seyri desteklediğini vurguladı. Küresel enerji piyasalarındaki dalgalanmaların yerel fiyatlar üzerindeki etkisi, özellikle akaryakıt ve tüp gaz gibi kalemler üzerinden enflasyon sepetine yansımaya devam etti.

Sonuç olarak, TCMB'nin verileri, enflasyonun ana eğiliminde kaydedilen gerilemenin ekim ayında da teyit edildiğini ortaya koyuyor. Gıda ve enerji fiyatlarındaki mevsimsel ve küresel kaynaklı hareketlilik, aylık enflasyon üzerinde baskı oluştursa da, temel mal ve hizmet gruplarındaki ılımlı seyir, genel enflasyon görünümünün dengelenmesine katkı sağlamayı sürdürüyor.