Güneydoğu Anadolu'nun kalkınmasında GAP imzası

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına bağlı Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı, tarımdan sanayiye, enerjiden turizme kadar farklı alanlarda yaptığı yatırımlarla bölgenin ekonomik ve sosyal kalkınmasına katkı sağlıyor.

AA muhabirinin yaptığı derlemeye göre, 1989'da kurulan İdare, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda kalkınma ajansları ve çeşitli kurumlarla işbirliği içinde bölgenin gelişmesine yönelik projeler yürütüyor. Adıyaman, Batman, Diyarbakır, Gaziantep, Kilis, Mardin, Siirt, Şanlıurfa ve Şırnak'ı kapsayan GAP Bölgesi, Türkiye'nin yüz ölçümünün ve nüfusunun yaklaşık yüzde 10'unu oluşturuyor.

Çok sektörlü ve sürdürülebilir insani gelişme anlayışıyla uygulanan GAP ile bölgenin rekabet gücünü artırmak ve ekonomik-sosyal bütünleşmeyi güçlendirmek amaçlanıyor. Bu kapsamda tarım, sanayi, enerji, ulaştırma, eğitim, sağlık ile kırsal ve kentsel altyapı yatırımlarıyla bölgenin ekonomik ve sosyal göstergelerinin yükseltilmesi, yöre halkının yaşam kalitesi ve refah düzeyinin artırılması hedefleniyor.

Proje kapsamında 1990-2025 döneminde bölgeye 2 trilyon 514 milyar liralık yatırım yapıldı. Sulama yatırımlarıyla 678 bin 322 hektar alan suya kavuşturulurken, 1 milyon 496 bin 265 metre ana kanalın inşası tamamlandı. Modern sulama altyapısı sayesinde çiftçilerin yılda 3 ürün hasat edebilmesinin önü açıldı.

Tarımsal üretimdeki artış, tarıma dayalı sanayinin gelişmesine ve istihdam olanaklarının genişlemesine katkı sağladı. Bölgenin ihracatı da 2025 yılında 12,9 milyar doların üzerine çıktı. Enerji yatırımlarında da önemli aşama kaydedilen GAP'ta öngörülen hedeflerin yüzde 91,2'si gerçekleştirildi. Tamamlanma aşamasına gelen Silvan Barajı ve Hidroelektrik Santrali Projesi ile bu oranın yüzde 94'e yaklaşması hedefleniyor.

Bölgede hayata geçirilen hidroelektrik santrali projeleriyle bugüne kadar 560 milyar kilovatsaat elektrik enerjisi üretilirken, bu üretimin parasal değeri 33,6 milyar dolara ulaştı. GAP'ın kalkınma sürecini hızlandırmak amacıyla hazırlanan 2024-2028 GAP Eylem Planı kapsamında 198 projeye toplam 496 milyar lira kaynak ayrıldı.

Eylem Planı ile Silvan, Kralkızı-Dicle, Mardin, Adıyaman ve Hilvan-Siverek projeleri aracılığıyla 475 bin hektar alanın sulamaya açılması ve 570 bin kişiye istihdam sağlanması hedefleniyor. Tarımda akıllı sulama sistemlerinin uygulandığı alanın 26 bin hektardan 400 bin hektara çıkarılması, iyi pamuk uygulamalarının üretim alanının ise yüzde 61 artırılması planlanıyor.

Turizmde konaklama kapasitesinin 98 bin 696 yatağa yükseltilmesi ve bölgenin Avrupa Birliği nezdinde tescilli coğrafi işaretli ürün sayısının 13'e çıkarılması hedefleniyor.