Önceki iki ayda yavaşlamasıyla enflasyonda sürpriz yaratan gıda enflasyonu ekimde taze sebze ve meyvedeki çift haneli artışlarla hızlandı.
AYTUN MEDYA Editörlüğü3 dk okuma


Önceki iki ayda yavaşlamasıyla enflasyonda sürpriz yaratan gıda enflasyonu ekimde taze sebze ve meyvedeki çift haneli artışlarla hızlandı. Giyimde yeni sezon ve ulaştırma ile konut grubundaki yükselişlerin etkisiyle de aylık enflasyon ekimde yüzde 2,58 ile beklentileri aştı. Borsa endeksleri veri sonrası geriledi. Enflasyon ekim ayında yüzde 2,58 arttı ve yüzde 2,4 olan beklentilerin hafif üzerinde geldi. (Kaynak: Ekonomim)
Eylüldeki yüzde 1,84 aylık enflasyona göre ise belirgin şekilde hızlandı. Yıllık enflasyon eylüldeki yüzde 29,73 seviyesinden ekimde yüzde 29,77’ye geldi. Enflasyonun beklentilerin üzerinde gelmesinde gıda ve giyim fiyatlarındaki hızlı yükselişler etkili olurken veri sonrası borsada bankacılık ve BİST100 endeksinde kayıplar hızlandı.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre ekimde gıda enflasyonu eylüldeki sürprizin üzerine yüzde 3,5 yükseldi. Önceki iki ay gerileyen gıda fiyatları ekimde hızlandı. Bu yükselişte taze sebze ve meyvelerdeki aylık yüzde 14,66 artış etkili olurken gıda enflasyonundaki bu artışın manşet enflasyona etkisi 0.84 puan oldu.
Enflasyon hesabında yüksek ağırlığa sahip gıdada uzmanlar eylülden ekime sarkan sebze fiyatları artışının etkisinin de bulunduğunu dile getirdi. Giyim ve ayakkabı ise yeni sezon nedeniyle her yıl olduğu gibi bu yıl ekimde de manşet enflasyonu yükseltici etki yaptı. Aylık yüzde 12,58 artan giyim ve ayakkabı grubu aylık enflasyonu 0.82 puan yukarı çekti.
Giyim ve ayakkabıda gelecek aylarda enflasyona yükseltici etki bahara kadar beklenmiyor. Yine ulaştırma grubu manşet enflasyonu hızlandıran harcama grupları arasında yer aldı. Eşel mobil sisteminin sona ermesi ve devam eden akaryakıt zamlarıyla ulaştırma grubunda aylık artış yüzde 2,02, manşet enflasyona katkı ise 0.36 puan gerçekleşti. Konut grubunda da elektrik ve doğal gaz tarifelerinde bir değişiklik olmadı; bu gruptaki artışın büyük çoğunluğu kira zamlarından kaynaklandı.
Konut grubunda aylık yüzde 2,84 artış manşet enflasyonu 0.34 puan yükseltti. Gıda, giyim, konut ve ulaştırma olmak üzere bu dört grup ekim ayı enflasyonunun belirleyicisi oldu. Çekirdek enflasyon göstergelerinden işlenmemiş gıda, enerji, içki ve sigara ile altın hariç B çekirdek enflasyonu aylık yüzde 2 arttı, yıllık enflasyon yüzde 29’dan yüzde 28,46'ya geldi.
Enerji, gıda, içki ve sigara ile altın hariç C çekirdek enflasyonu ise ekimde aylık yüzde 2,07 arttı ve yıllık C çekirdek enflasyonu eylüldeki yüzde 28,70’ten yüzde 28,28’e geriledi. 12 Kasım'da Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası yılın son enflasyon raporunu açıklayacak. OVP sonrası yapılacak bu toplantıda TCMB'nin vereceği mesajlar 2027 için sinyaller barındırabilecek.
Öte yandan uzmanlar geçen yıl kasım ve aralıktaki düşük aylık enflasyonun bu yıl baz etkisiİSTATİSTİK & ENFLASYONEkonomi SözlüğüBaz EtkisiYıllık enflasyon hesaplanırken geçen yılın aynı ayındaki çok yüksek veya çok düşük verinin denklem dışına çıkmasıyla oluşan matematiksel değişimdir.▲ Yükselirse: Geçen yılın aynı ayında veri çok düşükse, bu yıl normal bir artış bile yıllık oranı yukarı çeker.▼ Düşerse: Geçen yılın yüksek verisi seriden çıktığında, güncel fiyatlar düşmese bile yıllık enflasyon oranı geriler. oluşturabileceğine ve bu aylarda yıllık enflasyon üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturabileceğine işaret etti. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın rezervlerinde gerileme geçen hafta devam etti. QNB ekonomistlerinin hesaplamalarına göre TCMB rezervleri 4.1 milyar dolar düşüşle 158.1 milyar dolara geriledi.
Geçen hafta içerisinde bankaların TCMB'de zorunlu karşılıkBANKACILIK & PARAEkonomi SözlüğüZorunlu Karşılık OranıBankaların topladıkları mevduatın kredi olarak dağıtamayıp Merkez Bankası nezdinde bloke tutmak zorunda oldukları yasal orandır.▲ Yükselirse: Bankaların kredi verebileceği kaynak daralır; piyasadaki para arzı ve kredi büyümesi yavaşlar.▼ Düşerse: Bankaların kredi kapasitesi ve piyasadaki likidite genişler. ve teminat depo çerçevesinde tuttukları döviz miktarının 0.8 milyar dolar artması, brüt rezervi olumlu etkiledi. Bunu hariç tutan net rezerv ise 5 milyar dolar azalışla 37.9 milyar dolara indi. SwapFİNANSAL PİYASALAR
QNB ekonomistlerinin analizine göre net rezerv içinde değerlendirilen yurt içi bankalarla yapılan satım yönlü swapFİNANSAL PİYASALAREkonomi SözlüğüSwap (Para Takası İşlemi)İki tarafın belirli bir vadede farklı para birimlerini veya faiz yükümlülüklerini önceden belirlenen kurdan takas edip vade sonunda geri değiştirmesidir.▲ Yükselirse: Swap faizlerinin yükselmesi TL'ye erişim maliyetini artırır ve açığa satışları pahalılaştırır.▼ Düşerse: Swap kanallarının normalleşmesi yabancı kurumsal yatırımcıların yerel tahvil piyasasına girişini kolaylaştırır. hacminin 30 Ekim haftasında 1.6 milyar dolar azalması, net rezervi olumlu etkiledi. Altın fiyatlarının gerilemesi ise net rezervde 0.7 milyar dolarlık azalışa yol açtı. Kamunun döviz mevduatı da incelenen hafta içerisinde yataya yakın seyretti.
QNB analizinde "Sonuç olarak, bu saydığımız işlemler net rezervin geçen hafta 0.9 milyar dolar yükselmesine neden olmuştur. Net rezervdeki değişimi dikkate aldığımızda, bunun dışında kalan işlemlerle toplamda 5.9 milyar dolar döviz satışı gerçekleştiğini hesaplıyoruz. Böylece, ekim ayının tamamında 12 milyar dolar civarında döviz satışı yapılmıştır" denildi.
Bu haber, bir kaynakta yayımlanan bilgilerin atıfla derlenmesiyle otomatik hazırlanmıştır: Ekonomim. Ayrıntılar için kaynaklara bakınız.
İnteraktif Hesaplama · Kişisel Makro Etki Simülatörü
Kendi bütçe veya işletme büyüklüğünüzü seçerek makroekonomik değişimlerin aylık/yıllık matematiksel yansımasını simüle edin.
%44.3
Gıda/kira ağırlığınıza (%60) göre düzeltilmiş oran
₺64.934 / ay
Aylık fark: +₺19.934
+₺239.209
12 aylık toplam satın alma gücü farkı
* Bu simülasyon yalnızca finansal okuryazarlık ve makroekonomik etki analizi amaçlıdır; SPK mevzuatı kapsamında yatırım veya kredi tavsiyesi niteliği taşımaz.
Nedensellik & Yayılım Zinciri · Ekonomik Dalga Haritası
Bir ekonomik kararın veya verinin piyasalara, sektörlere ve hanehalkına hangi sırayla yayıldığını görmek için dalga halkalarına tıklayın.
Çekirdek göstergeler (B ve C endeksleri) mevsimsel gıda ve enerji hariç ana fiyatlama eğilimini ortaya koyar.
SERİ DOSYA · ENFLASYON TAKİBİ · Semafor / The Economist Standardı
TÜİK tarafından açıklanan son 6 aylık Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), çekirdek göstergeler ve baz etkisiyle başlayan dezenflasyon süreci.
Eğitim, konut ve lokanta-otel gruplarındaki fiyat geçişkenliği yıllık oranı yukarı taşırken, dezenflasyon sürecinin haziran itibarıyla başlayacağı teyit edildi.
Temel mal enflasyonundaki yavaşlama ve döviz kurundaki istikrar yıllık enflasyonda yaklaşık 4 puanlık ilk geri çekilmeyi sağladı.
Enerji ve vergi kaynaklı geçici aylık etkiye rağmen güçlü baz etkisiyle yıllık enflasyon yüzde 60'lı seviyelere çekildi.
Üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) yıllık bazda yüzde 35 bandına inerek maliyet kaynaklı enflasyon baskısının azaldığına işaret etti.
Okula dönüş döneminin hizmet kalemlerindeki etkisine rağmen manşet TÜFE'nin politika faizi altına inmesi TL varlıklara talebi güçlendirdi.
Piyasa katılımcıları anketinde 12 ve 24 ay sonrası enflasyon beklentilerindeki kademeli gerileme eğilimi korundu.
Şeffaflık · Rakam Röntgeni & Çoklu Perspektif
Bu haber yapay zekâ desteğiyle, aşağıdaki birincil kaynaklardaki bilgilere dayanılarak hazırlanmış ve editoryal doğrulama kurallarından (`claims_checked`) geçirilmiştir.
Rakam 0.34
Rakam 0.36
Rakam 0.82
Rakam 0.84
Rakam 1.84
Rakam 12
Rakam 12.58
Rakam 12000000000
Rakam 14.66
Rakam 158100000000
Rakam 1600000000
Rakam 2
Rakam 2.02
Rakam 2.07
Rakam 2.4
Rakam 2.58
Rakam 2.84
Rakam 2027
Rakam 24200000000
Rakam 28.28
Rakam 28.46
Rakam 28.7
Rakam 29
Rakam 29.73
Rakam 29.77
Rakam 3.5
Rakam 30
Rakam 37900000000
Rakam 4100000000
Rakam 5000000000
Rakam 5900000000
Rakam 6600000000
Rakam 700000000
Rakam 800000000
Rakam 900000000
Ekimde yıllık enflasyon yüzde 29,77 olurken iki harcama kaleminde fiyat artışı yüzde 100'ü aştı. En fazla pahalanan 10 kalem arasında gıdanın yanı sıra sağlık, enerji, eğitim ve ulaşım da var.