Avrupa'nın sanayi stratejisinde Türkiye'nin üretim zincirindeki yeri kritik önem taşıyor

Avrupa Birliği'nin sanayide yerli üretimi ve stratejik bağımsızlığı artırmak amacıyla geliştirdiği "Made in EU" yaklaşımı, Avrupa İmalat Teknolojileri Birliği (CECIMO) tarafından mercek altına alındı. Ekim 2026 tarihli pozisyon belgesinde, Gümrük Birliği sayesinde Avrupa sanayi değer zincirlerine derinlemesine entegre olan Türkiye'nin, bu yeni düzenlemede AB menşeli içerikle eşdeğer statüde değerlendirilmesi gerektiği vurgulandı. CECIMO, Türkiye'nin yanı sıra AB ile serbest ticaret anlaşması bulunan İngiltere ve İsviçre'nin de aynı kapsamda ele alınmasını talep etti.

Kuruluş, bu ülkelerin kapsam dışında bırakılmasının mevcut tedarik zincirlerini bozabileceği, üretim maliyetlerini yukarı çekebileceği ve nihayetinde Avrupa sanayisinin küresel rekabet gücünü zayıflatabileceği uyarısında bulundu. CECIMO, olası kısıtlamaların tüm güvenilir ekonomik ortakları dışlamak yerine, sadece belirli stratejik ürünlere ve tedarik zinciri halkalarına yönelik uygulanmasını önerdi. Avrupa'da 14 ulusal derneği ve yaklaşık 1.500 sanayi işletmesini temsil eden CECIMO, Avrupa makine tezgahı üretiminin yüzde 97'sini ve dünya üretiminin yaklaşık üçte birini kapsıyor. 2025 yılı verilerine göre kuruluşun cirosu 23,4 milyar avro seviyesinde gerçekleşirken, yaklaşık 150 bin kişiye istihdam sağlıyor.

Avrupa makine imalat sektörü, 2025 yılında yüzde 6,6 oranında bir daralma yaşayarak üst üste ikinci yıl düşüş kaydetti. Avrupa'nın küresel makine tezgahı üretimi ve tüketimindeki payı da gerilemeye devam ediyor. Bu tablo karşısında CECIMO, "Made in EU" politikasının yalnızca nihai ürünlerin montaj yerine odaklanmaması gerektiğini savunuyor. Kuruluş, takım tezgahları, eklemeli imalat sistemleri, robotik, endüstriyel otomasyon, yazılım, ölçüm ve test kabiliyetlerinin de stratejik sanayi yetkinlikleri arasında sayılmasını istiyor.

Makina İmalatçıları Birliği (MİB) Başkanı O. Fatih İğrek, Türkiye'nin Avrupa sanayi ekosistemindeki konumunun makine sektörü için büyük bir avantaj olduğunu belirtti. İğrek, Türk üreticilerin Avrupalı müşterilere sadece makine değil; mühendislik bilgisi, bakım hizmetleri ve esnek üretim altyapısı sunduğunu ifade etti. Türkiye makine sektörünün 2025 yılında 28,7 milyar dolarlık ihracatla tarihi rekor kırdığını hatırlatan İğrek, bu ihracatın yaklaşık yüzde 60'ının AB ve ABD pazarlarına yapıldığını ve Türkiye'nin Avrupa'nın altıncı büyük makine üreticisi olduğunu vurguladı.

Makine sektörünün sanayideki dönüşümün merkezinde yer aldığını belirten MİB Başkanı İğrek, sektörün sadece bir ara malı üreticisi olarak görülmemesi gerektiğini savundu. İğrek, yeni fabrika kurulumlarından temiz teknolojilerin yaygınlaşmasına, enerji verimliliğinden otomasyona kadar tüm stratejik dönüşüm alanlarının temelinde makine teknolojilerinin yattığını ifade etti. Küresel rekabette fiyat avantajının artık tek başına yeterli olmadığını, teknoloji ve mühendislik kabiliyetlerinin belirleyici hale geldiğini belirten İğrek, üreticilerin Ar-Ge, yazılım ve dijitalleşme yatırımlarına ağırlık verdiğini kaydetti.

CECIMO ise "Made in EU" yaklaşımının korumacılığa dönüşmemesi gerektiğini, aksine Avrupa sanayisinin rekabet gücünü artırmaya odaklanması gerektiğini vurguladı. Başarının üretim kapasitesi, verimlilik, teknoloji ve tedarik zinciri dayanıklılığıyla ölçülmesi gerektiğini savunan kuruluş; menşe kurallarının AB genelinde uyumlaştırılmasını, KOBİ'lerin üzerindeki idari yükün azaltılmasını ve gerektiğinde istisnalar getirilmesini önerdi. Havacılık, savunma, nükleer enerji, yarı iletkenler ve medikal teknolojiler gibi stratejik sektörlerin üretim altyapısını oluşturan makine ve teknolojilerin, bu yeni yaklaşımın ayrılmaz bir parçası olması gerektiği belirtildi.