AB'nin stratejik uyum talebi Türkiye için yeni bir engel olur mu?

Avrupa Birliği'nin (AB) açıkladığı son genişleme belgeleri stratejik uyum şartının birliğe üyelik için giderek öne çıkmaya başladığını gösteriyor. Bu uyumun Türkiye'yi çok yakından ilgilendiren konularda da aranacağına dair sinyaller artıyor.

Gelinen aşamada öne çıkan sorulardan biri, stratejik uyumun Türkiye açısından AB üyeliğinin önünde yeni bir engele dönüşüp dönüşmeyeceği. Bir aday ülkenin AB'nin Ortak Dış ve Güvenlik Politikası'na uyumu oldukça basit ve zaman zaman eleştirilen bir yöntemle belirleniyor.

Uyum düzeyini belirleyen ana unsurlar, aday ülkenin AB Dışişleri ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi tarafından birlik adına yapılan açıklamalara ve AB'nin uyguladığı yaptırımlara katılıp katılmaması. Bir ülkenin yapılan açıklamalara anında katılma zorunluluğu yok.

Katılımı geriye dönük olarak sağlamak da mümkün. Ancak AB, giderek öne çıkmaya başlayan yaklaşımı bağlamında dış politika ve güvenlik alanında uyumu, ilgili ülkenin stratejik yöneliminin ve birlik değerlerine bağlılığının önemli bir göstergesi olarak görüyor.

AB Dışişleri ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas da 4 Kasım'da yaptığı açıklamada, "Bu, sadece bir prosedürden ibaret bir egzersiz değil. Asıl mesele, karşı karşıya olduğumuz tehditler konusunda dünyayı bizimle aynı şekilde görüp görmediğinizdir" dedi.

"Bu nedenle, söz konusu uyumu çok ciddiye alıyoruz" diye konuşan Kallas, sözlerini şöyle sürdürdü: "Bazı kararlar noktasında bizimle aynı çizgide buluşmak onlar için oldukça zor olsa da ülkelerin büyük çoğunluğunun bizimle büyük ölçüde hemfikir olmasından memnuniyet duyuyoruz."

Aday ülke diplomatlarının yaptığı değerlendirmelerde, AB üyesi ülkelerin yetkililerinin görüşmelerde, "Ya bizimlesiniz ya da başkalarıyla" söylemini daha belirgin şekilde kullanmaya başladıkları vurgusu sıkça dillendiriliyor. AB'nin yürütme organı olan Avrupa Komisyonu'nun açıkladığı son Türkiye Raporu'nda, raporlama döneminde, dış politika ve güvenlik politikası konularında AB ile Türkiye arasında bir dizi istişare gerçekleştirildiği belirtildi.

Raporda, "Bununla birlikte Türkiye, AB'ye katılma yönündeki stratejik hedefini dile getirmiş olmasına rağmen, AB'nin Ortak Dış ve Güvenlik Politikası ile uyumunu geliştirme konusunda herhangi bir çaba göstermemiştir" denildi.