Bakan Yumaklı: Gıda güvenliği kırmızı çizgimiz

Bakan Yumaklı, İstanbul’da basın mensuplarıyla bir araya geldi, gazetecilerin sorularını yanıtladı. Taklit ve tağşişli ürünler konusuna değinen Bakan Yumaklı, gıda güvenilirliğinin bakanlık olarak "kırmızı çizgileri" olduğunu vurguladı. Sahte ve hileli gıda üreten firmalara karşı sıfır toleransla hareket ettiklerini belirten Yumaklı, cezai yaptırımların ve ürün toplatma kararlarının ardından gelen anlık ifşaların kararlılıkla süreceğini ifade etti.

Bakan Yumaklı’nın açıklamalarından öne çıkan başlıklar şöyle; Orman yangınlarıyla mücadelede teknolojinin tüm imkânlarını kullanıyoruz. Yapay zekâ temelli Karar Destek Sistemiyle, yangının seyrini tahmin edip ona göre önlem alıyoruz. Bu sistem ile riskli alanları 1 hafta önceden görüp ekiplerimizin yönlendirmesini, koordinasyonu sağlıyoruz. Burada mevcut sistemleri gelişen teknolojiye entegre edip sürekli bir gelişim içindeyiz. Özetle hem yapay zeka hem diğer teknolojik gelişmeleri orman yangınlarında aktif olarak kullanıyoruz.

Orman yangınları sonrasında bölgenin yeniden ağaçlandırmasıyla ilgili bazen farklı ağaç türleriyle devam edilmesi konusunda tavsiyeler geliyor. Ancak 2023 yılının sonunda bu konuda uzmanlarla bir çalıştay gerçekleştirdik. Bu çalıştayda bizim metodolojimizin doğruluğunu destekler nitelikte sonuç çıktı. Yanan orman alanlarının ağaçlandırılmasında bölgenin ekosistemini dikkate alıyoruz. Karadeniz'deki ağaç türüyle Akdeniz'deki ağaç türü, Ege'deki ile İç Anadolu'daki ağaç türü ya da güneydeki ağaç türü birbirinden farklı. Biz de bölgenin ekosistemine göre ağaç dikimi yapıyoruz. Tüm bu ağaçlandırma çalışmaları bilimsel veriler ışığında yapılıyor. Milyonlarca yıllık bir ekosistemi değiştiremezsiniz. Bu Almanya'da bir dönem yapılmış. Ama daha sonra bir çok biyolojik problemle karşılaşmışlar ve vazgeçmişler. Sadece ağaç olarak bakmayın. Orada bir ekosistem var onunla birlikte milyonlarca yılda gelmiş. Yangınların büyük bir çoğunluğu orman dışı alandan başlıyor. Dolayısıyla ağacın bir suçu yok. Kızıl Çam ağaçlarının kozalakları, yangın esnasında kendilerini kapatırlar, tohumlarını saklarlar. Yangından sonra uygun ortam olduğunda açıyor ve tohumlarını toprağa döküyor. Biz insanlar olarak o sistematiği değiştirmeye çalışıyoruz. Bu mümkün değil.

Orman yangınlarını azaltmaya yönelik çok ciddi bir bilinçlendirme faaliyeti yürütüyoruz. Hem Milli Eğitim Bakanlığımız hem de Yüksek Öğretim Kurumumuzla. Bunun yanında orman yangınlarına hassas köylere ve kırsal mahallelere tek tek gidiyoruz. Burada ekiplerimiz bilgilendirme çalışmaları yapıyor. Şunu söylüyoruz: O riskli sezonda burada bir yangın çıktığında, 100 yaşında ağaçlar yanarsa bir daha o ağaçların aynı hale gelmesini bu köyde görebilecek hiç kimse kalmayacak. İkincisi, yangın çıktığında eğer bu şekilde değil de o yangına alevler için mücadele etmek üzere gelmemizi istemiyorsanız, çayınızı kahvenizi içmemizi istiyorsanız gelin hep beraber olalım. Orman köylerine özellikle son dönemlerde, onların çok acil durumlarda biz gelene kadar müdahale edebilmesi için su tankerleri vermeye başladık. Eğitimlerini de verdik. Bu da çok önemli bir nokta.

Orman yangınlarının çıkış sebebi içinde yüzde 3 kasıt var. Bunları biz tespit etmiyoruz. Kolluk güçleri tespit ediyor. Onların raporlarından çıkartıyoruz. Torpil atmıştı Kahramanmaraş'ta. Ormanda niye torpil atıyorsun? Bu kaza değil, kasıt. Bunların cezası gerçekten ağır. Biz o orman yangını ile ilgili müdahalede sarf edilen maddi tutarı da bu yangını çıkartanlara rücu ettiriyoruz. Ve ceza alması için de sonuna kadar bizim hukuk birimimiz takip ediyor.

Esasen tüm ormanlar karbon tutuyor. Ancak bizim oluşturacağımız karbon yutak ormanlarında ağaç türü itibariyle oraya dikilen fidanların ibreli ya da yapraklı olması ya da o ormana yapılacak bakım müdahaleleriyle karbon tutma kapasitesini daha artıran orman alanlarından bahsediyoruz. Bu alanlar oluşturulurken karbon emisyonuna sebep olacak, atmosfere ayrıca karbon salınmasına sebep olacak, ağaçlandırma çalışmalarından da uzak durulması gerekiyor. Bir taraftan salınan karbon miktarını azaltırken bir taraftan da yeni karbon yutak alanları oluşturarak emisyonu sıfırlamaya, 2053 net emisyon hedefine ulaşmak için çalışmaya devam edeceğiz.

Savunma sanayimizle beraber bir çalışmamız var. İnsansız hava araçlarının orman yangınlarında kullanılması konusu. Hali hazırda tespit için kullanıyoruz, ama bu kastettiğim direk müdahale amaçlı. Bu dünyada henüz yok. Bazı Çin menşeili birtakım uygulamaları görüyoruz ama orman yangınları zor coğrafyalarda çıkıyor. O uygulamalar ise daha düz ve kolay ulaşılabilir yerlerde. Biz gerçekten hava araçlarımız kadar etkili, su atabilen araçları insansız bir şekilde oluşturabilir miyiz? Savunma Sanayimizle bu çalışmamıza başladık. İnşallah benim tahminim onların tecrübesiyle çok uzun zaman almaz ve dünyada bununla ilgili de Türkiye'nin ayrıca bir ekonomik getiri sağlayabileceği de bir şey oluşturmuş oluruz.

Bu arada mevcutta tespit için kullandığımız İHA’lar ile ilgili gerçekten BAYKAR'a teşekkür ederim. Bayraktar TB2’lerle bu teknolojiyi biz de kullanıyoruz. İşin teknik boyutunda hala bize destek oluyorlar. İstediğimiz herhangi bir zor durumda kaldığımızda yanımızda oluyorlar ve kendilerinin geliştirdiği herhangi bir hususu bizlere de adapte ediyorlar.

Hobi bahçeleri konusu hassas bir konu. Bu aslında bir imar problemi. Tarım alanında izinli yapılarla ilgili kimsenin bir itirazı yok. Ancak dediğim gibi bu imar konusu, benim konum değil. Biz tarım arazilerinin herhangi bir şekilde bir kaçak yapıyla bozulmasını engellemek için Meclisimizden bir yasa düzenlemesi geçirdik. Bu yasa değişikliği sonrası bir kesilme söz konusu oldu. Şimdi burada da imar yasasına takılanlar diye bir grup oluştu. Ve gündemde de tutan onlar. Bu ülkede herkes kural neyse ona uymak zorunda. Dolayısıyla uymayanlarla ilgili ne olacaksa o olacak.

Hal yasasına ilişkin çalışmalarda bakanlık olarak biz de vardık. Gıda komitesinde zaten bunların hepsi konuşuldu. Üretici birliklerinin ve kooperatiflerinin hallerde, pazarlarda daha fazla yer alması, hatta üretici birliklerinin hallerin dışında ürün satış noktaları oluşturabilmesi gibi konular. Şu anda AK Parti grubunda en son çalışmalarını tamamladılar. Sanıyorum komisyona gelecek. Daha farklı konular da var. Örneğin büyük satış noktalarının belli bir miktara kadar direkt üreticiden alabilmesini sağlayan bir sistem. Aradaki aracıları kaldıracak, daha hızlı, sözleşmeli üretimi teşvik edecek uygulamalar onun içerisinde yer almış olacak. Hep birlikte son halini görmüş olacağız. Ürünü tarladan son tüketici noktasına ne kadar hızlı getirebilirsiniz o aradaki maliyetleri azaltmış olacaksınız. Şu anda maliyetlerin büyük bir bölümü zaten taşımadan geliyor. Petrol fiyatlarındaki artış da buna bir etken.

Toprak Mahsulleri Ofisi alım fiyatını açıkladı ve kendisine belirlenen kritirlere uyan tüm fındıkları alıyor. Piyasada daha ucuza olması kaliteyle ilgili bir durum. TMO açıkladığı fiyattan almaya devam ediyor. Gıda güvenilirliği bizim her zaman kırmızı çizgimiz olmuştur. Bu konuda asla taviz yok. Hepimizin çocuğu var. Hiç kimsenin size sunmuş olduğu ürünün belirttiğinden farklı bir şekilde satması makul karşılanamaz. Böyle bir şeye hiç kimsenin hakkı yok. Şu yanlış anlaşılıyor; Niye ifşa ediyorsunuz? Gereğini yapsanıza. Biz gereğini yapıyoruz. Sonra ifşa ediyoruz. Cezasını kesiyoruz. Ürününü çektiriyoruz. Suçu hangi cezaya denk gelirse. Ondan sonra da anlık bir şekilde bunları ifşa ediyoruz. En büyük ceza da o aslında. Başladığımız gündeki gibi kararlıyız. Kimin ne olduğu benim hiçbir şekilde umurumda bile değil. Ben şunu kabul ediyorum. Bir marka oluşturmak kolay değildir. Piyasada tutunmak kolay değildir. Emek, sermaye harcıyorsun ama bunun sonucunda yaptığın taklit, tağşiş tüketicinin problemi hiç değil. Herkes üretmiş olduğu ürünü, vaat etmiş olduğu şekilde üretip insanlara sunmak zorunda. Bunun tartışılacak bir tarafı yok.