Bakan Kurum: Artık söz tükendi, sıfır noktasındayız

Türkiye’nin ev sahipliğinde Antalya'da kapılarını açan Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı'nın (COP31) açılış oturumunda konuşan Bakan Kurum, dünyanın aynı anda jeopolitik gerilimler, ekonomik kırılganlıklar ve derinleşen iklim kriziyle sınandığı tarihi bir eşikten geçtiğini vurguladı.

İklim krizinin artık tüm coğrafyaları ortak bir takvimde buluşturduğunu belirten Bakan Kurum, bir bölgedeki kuraklığın binlerce kilometre ötedeki sofraları ve fabrikaların üretim hatlarını doğrudan etkilediğine dikkati çekti. Gezegenin alarm verdiğini ifade eden Kurum, "Dünya bize çok açık bir şey söylüyor: Sıfır noktasındayız. Bu yüzden bugünün dünyasında artık söz tükendi. Çünkü iklim politikası aynı zamanda kalkınma, gıda, enerji ve insanın geleceğini koruma politikasıdır. İklim eyleminin en pahalı faturalarından biri gecikmedir. Bugün ertelenen dirençlilik yatırımı, yarının afet maliyetine dönüşür. 1,5 derece hedefi yolumuzu aydınlatmaya devam ediyor" ifadelerini kullandı.

Bugün Antalya’da buluşurken önce içinde yaşadığımız dünyanın fotoğrafına birlikte bakalım. Karşımızda hızla değişen, aynı anda birçok sınamayla mücadele eden bir dünya var. Savaşların ve jeopolitik gerilimlerin sürdüğü; ticaret yollarının, enerji hatlarının ve tedarik zincirlerinin yeniden şekillendiği bir dünya… Ekonomik belirsizliklerin, borç yükünün ve hayat pahalılığının milyonlarca insanın gündelik hayatına dokunduğu; yüz milyonlarca insanın gıdaya erişmekte zorlandığı bir dünya… Teknolojinin ve yapay zekânın baş döndürücü hızla ilerlediği; buna karşılık sermayeye, bilgiye ve teknolojiye erişimde büyük mesafelerin sürdüğü bir dünya… Ve bütün bunların üzerinde; daha sıcak, daha kırılgan, afetlere daha açık bir dünya.

Artık dünyanın farklı coğrafyaları aynı iklim takviminde buluşuyor. Bir yerde başlayan kuraklığın tarihi, başka bir yerde sofraya yazılıyor. Bir bölgede taşan nehir, binlerce kilometre ötede fabrikaların üretim takvimini değiştiriyor. Bir ülkede azalan su, başka toplumların ekonomisine, göç hareketlerine ve güvenliğine kadar uzanan sonuçlar doğuruyor. Aşırı sıcaklar şehirleri, tarımı ve insan sağlığını aynı anda zorluyor. Dünya bize çok açık bir şey söylüyor: Sıfır noktasındayız. Bu bilinçle hareket etmek zorundayız. Çünkü iklim politikası aynı zamanda kalkınma politikasıdır. Gıda politikasıdır. Enerji politikasıdır. Şehir politikasıdır. Ve her şeyden önce, insanın geleceğini koruma politikasıdır.

Tam da bu nedenle Antalya’dayız. Krizlerin birbirini büyüttüğü bir çağda, çözümleri birbirini güçlendirecek şekilde kurmak için buradayız. Coğrafyalarımız farklı olabilir. Şartlarımız, imkânlarımız ve önceliklerimiz farklı olabilir. Fakat dünyanın iklim takvimi ortaklaşıyor. Ortak bir takvim, ortak bir sorumluluk getiriyor. İşte Antalya’nın çağrısı budur: Ayrışmanın arttığı bir dönemde diyaloğu büyütmek, güvenin sınandığı bir dönemde güveni yeniden kurmak, ihtiyacın büyüdüğü bir dönemde imkânları harekete geçirmek, verilen sözlerle insanların hayatı arasındaki mesafeyi kapatmak. COP31’i bunun için bir Uygulama COP’u yapmak istiyoruz.

Bu topraklar yüzyıllar boyunca yolların kesiştiği, fikirlerin karşılaştığı, ticaretin ve kültürlerin birbirine dokunduğu bir coğrafya oldu. Bugün bu tarihî yeteneği yeni bir alana taşıyoruz: İnsanlığın ihtiyaçlarıyla imkânlarını buluşturmaya. Çünkü dünyada görünmeyen mesafeler var. Finansmana erişenlerle erişemeyenler arasında bir mesafe var. Teknolojiye sahip olanlarla ona ihtiyaç duyanlar arasında bir mesafe var. Direnç kapasitesi güçlü ülkelerle kırılgan toplumlar arasında bir mesafe var.

İklim diplomasisinin büyük görevi, bu mesafeleri azaltmaktır. Türkiye tarih boyunca bir köprü olmuştur. Şimdi de, Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde, Kuzey ile Güney’in, gelişmiş ülkeler ile gelişmekte olan ülkelerin beklentilerini ortak zeminde buluşturmak için, sorumluluk üstlenmeye hazırdır. Avustralya ile birlikte; Pasifik’in sesini duymaya, kırılgan ülkelerin derdine çözüm bulmaya hazırdır. Biliyoruz ki; iklim eyleminin en pahalı faturalarından biri gecikmedir.

Bugün ertelenen dirençlilik yatırımı yarının afet maliyetine dönüşebilir. Bugün ulaşmayan uyum finansmanı yarının insani krizini büyütebilir. Bu yüzden geleceğin maliyetini bugünün kararlarına taşımak zorundayız. 1,5 derece hedefi yolumuzu göstermeye devam ediyor. Bilimin ortaya koyduğu gerçekleri açıkça konuşacağız. En kırılgan ülkelerin ve toplulukların sesini gündemimizin merkezine taşıyacağız.

Ve Antalya’da aldığımız kararların gerçek ömrü, bu salonlardan çıktıkları anda başlayacak. Buradan bütün ülkelere, halklara ve gençlere çağrıda bulunuyorum: Gelin, tarihi bir iş birliğini Antalya’da birlikte kuralım. Sözleri sonuçlara dönüştürelim. Kararları yatırıma dönüştürelim. Bilgiyi harekete geçirelim. Bir karar bir şehrin altyapısında yaşamalı. Bir çiftçinin toprağında yaşamalı. Bir fabrikanın üretim hattında yaşamalı. Bir ailenin enerji faturasındaki iyileşmede karşılık bulmalı. Çünkü bir kararın gerçek değeri, insan hayatına dokunduğu anda ortaya çıkar.

COP31 Başkanlığı yaklaşımımızın merkezinde üç kavram var: Diyalog. Uzlaşı. Aksiyon. Önce birbirimizi dinleyeceğiz. Sonra ortak zemini büyüteceğiz. Ardından o ortak iradeyi sahaya taşıyacağız. Dünyada bilgi var. Teknoloji var. Sermaye var. İnsan kaynağı var. Mesele, bunların doğru zamanda, doğru yere, doğru insana ulaşmasıdır. İklim eyleminin son kilometresi bazen kuruyan toprağına bakan bir çiftçinin tarlasıdır. Bazen yükselen denize bakan küçük bir ada devletinin kıyısıdır. Bazen aşırı sıcaklarla mücadele eden bir şehrin sokağıdır.

Başarı, kararın bu son kilometreye ulaştığı yerde başlar. Sıfır Atık anlayışını bu nedenle önemsiyoruz. Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin öncülüğündeki Sıfır Atık Hareketi; kaynaklara sahip çıkmayı, israfı azaltmayı, verimliliği artırmayı, günlük hayatın parçası hâline getiriyor. Çocuklarımızı ve gençlerimizi bu dönüşümün en güçlü taşıyıcıları olarak görüyoruz. Çünkü bugün kazanılan bir alışkanlık, yarının kültürüne dönüşür. Aynı yaklaşımı enerji dönüşümüne taşıyoruz.

35’e 35 Küresel Elektrifikasyon Taahhüdümüzle 2035 yılına kadar nihai enerji tüketiminde elektriğin payını yüzde 35’e çıkarma hedefini ortaya koyduk. Yenilenebilir enerji, güçlü şebekeler, depolama kapasitesi, enerji verimliliği, temiz ulaşım ve yeşil sanayi bu dönüşümün birbirini tamamlayan parçalarıdır. İklim görüşmelerinin sonucunu insanların günlük hayatında; yeni iş imkânlarında görmek istiyoruz. Tabii bütün bunlar güçlü bir finansman mimarisi gerektiriyor. Fakat finansmanın yanında başka bir altyapıya daha ihtiyacımız var: Güven. Çünkü güven de bir iklim altyapısıdır. Bir ülkenin verdiği sözün karşılığını görmesi, ihtiyaç duyduğu kaynağa erişmesi, taahhüt edilen finansmanın zamanında ulaşması ve alınan kararların hayata geçeceğine inanması… Küresel iş birliğinin görünmeyen altyapısı budur.

Bakü’de gelişmekte olan ülkeler için 2035 yılına kadar yıllık en az 300 milyar dolarlık iklim finansmanı hedefi üzerinde uzlaşıldı. Kamu ve özel kaynakların yıllık en az 1,3 trilyon dolara çıkarılması için çağrı yapıldı. Şimdi sözün sermayeye, sermayenin yatırıma, yatırımın sonuca dönüşme zamanıdır. Bugün dünyanın ihtiyaç haritasına baktığımızda bir tablo görüyoruz. Sermaye, teknoloji, bilgi ve uzmanlık haritasına baktığımızda başka bir tablo görüyoruz. Biz bu iki haritayı üst üste getirmek istiyoruz. Finansman arayan projeyle yatırımcıyı… Teknolojiye ihtiyaç duyan ülkeyle çözüm sahibini… Yerel ihtiyaçla küresel kapasiteyi buluşturacağız. İklim Uygulama Köprüsü’nün amacı budur. İhtiyacın olduğu yere imkânı, imkânın olduğu yere sorumluluğu taşıyacağız.